
Ngành F&B (Food and Beverage) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế hiện đại, với nhiều mô hình kinh doanh từ nhà hàng, quán cà phê, khách sạn đến dịch vụ ăn uống. Nếu bạn đang quan tâm hoặc muốn tham gia vào ngành này, hãy cùng Viện chất lượng Việt Nam tìm hiểu 5 thông tin quan trọng dưới đây.
Nội dung bài viết
1. F&B là gì?
1.1 Khái niệm F&B
F&B là viết tắt của Food and Beverage, dịch ra tiếng Việt là Thực phẩm và Đồ uống. Đây là ngành công nghiệp chuyên về cung cấp thực phẩm và đồ uống, bao gồm các hoạt động sản xuất, chế biến, phân phối và phục vụ. Ngành F&B không chỉ bao gồm các nhà hàng, quán ăn mà còn mở rộng sang các lĩnh vực khác như khách sạn, quán cà phê, và các dịch vụ ăn uống sự kiện.

F&B là viết tắt của Food and Beverage, dịch ra tiếng Việt là Thực phẩm và Đồ uống
✅ Xem thêm: ISO là gì? 5 loại chứng nhận ISO phổ biến nhất | Viện chất lượng
1.2 Nguồn gốc F&B
Rất rất lâu, ngay từ thời Trung cổ, những nhà trọ, quán rượu và quán ăn đã là thứ không thể thiếu ở bất kỳ thị trấn, vùng miền nào trên thế giới. Bạn có thể dễ dàng bắt gặp các hình ảnh này trong các bộ phim thế chiến hoặc cổ trang xưa.
Nhưng khái niệm về F&B mới thực sự phát triển từ đầu thế kỉ 19, khi Nicholas Appert phát minh ra đồ hộp và Louis Pasteur phát minh ra “Pasteurisation” (kỹ thuật thanh trùng). Kể từ thời điểm này, thức ăn và đồ uống có thể được bảo quản, lưu giữ và sử dụng lâu dài hơn thì ngành F&B mới thật sự phát triển mạnh mẽ.
1.3 Đặc điểm ngành F&B
Ngành F&B bao gồm một chuỗi cung ứng phức tạp từ sản xuất, chế biến, phân phối đến tiêu thụ thực phẩm và đồ uống. Dưới đây là một số đặc điểm chính của ngành:
- Sự đa dạng và phong phú: Ngành F&B rất đa dạng với nhiều loại hình kinh doanh như nhà hàng, quán ăn nhanh, quán cà phê, dịch vụ ăn uống sự kiện, cung cấp suất ăn công nghiệp, và nhiều hơn nữa.
- Tính cạnh tranh cao: Do sự phát triển mạnh mẽ, ngành F&B luôn phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi các doanh nghiệp phải liên tục đổi mới, cải thiện chất lượng sản phẩm và dịch vụ để thu hút và giữ chân khách hàng.
- Yêu cầu về chất lượng và an toàn: Sản phẩm của ngành F&B liên quan trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, do đó việc đảm bảo chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm luôn được đặt lên hàng đầu.

Đặc điểm ngành F&B
✅ Xem thêm: Cấp Chứng nhận HACCP CODEX | Hỗ trợ nhanh Phí thấp
2. Vai trò của ngành F&B
2.1 Đáp ứng các nhu cầu ăn và uống của thực khách
– Chắc chắn rồi, đây là vai trò đầu tiên và chủ đạo của bộ phận F&B này
2.2 Giúp thúc đẩy doanh thu
Dù bạn kinh doanh khách sạn hay bạn kinh doanh nhà hàng độc lập bên ngoài, thì việc phát triển dịch vụ F&B luôn là vấn đề mà mọi người chủ phải quan tâm.
Trên thực tế, các khách sạn lớn không còn quá tập trung vào việc tối ưu phòng ở mà họ đang cố gắng tăng thêm doanh thu bằng các dịch vụ mới cộng thêm như: khách sạn kết hợp nhà hàng, quầy bar, cung cấp thức ăn tận phòng hoặc thậm chí là cả casino.
Với các nhà hàng, bar, café,… cũng vậy, thay vì chỉ tập trung vào bán món ăn cho khách, họ luôn luôn nghĩ đến việc bán thêm loại rượu nào, bia nào, thức uống nào, đồ ăn chế biến sẵn mang về nào,…
Đây mới chính là một nguồn thu béo bở từ việc tối ưu dịch vụ mà bất cứ khách sạn, hoặc nhà hàng, quán ăn nào cũng không thể bỏ qua.
2.3 Tạo phễu khách hàng, bán “chéo” dịch vụ khác.
Dịch vụ F&B thực sự sẽ là một quân cờ chiến lược nếu bạn kinh doanh khách sạn hoặc kinh doanh tổ hợp nhiều dịch vụ khác nhau. Với chiến lược “làm no bụng” khách hàng, tiền của họ sẽ chi tiếp vào những thứ mà bạn mong muốn.
Hãy tưởng tượng một dịch vụ F&B xuất sắc sẽ kéo khách hàng tới khách sạn, nhà hàng của bạn. Và với sự yêu thích sẵn có, họ có thể sẽ muốn thử nghiệm dịch vụ spa, karaoke, thuê phòng ở hoặc mua sắm tại trung tâm thương mại,… của bạn.
2.4 Tăng trải nghiệm chăm sóc khách hàng:
Ăn và uống là một trong những nhu cầu thiết yếu nhất của con người trong tháp nhu cầu của Maslow. Bởi vậy, việc tập trung vào giải quyết thật tốt các nhu cầu này sẽ tăng vị thế của nhà hàng, khách sạn của bạn lên một tầm cao mới.
Chẳng còn gì tuyệt vời hơn khi mỗi sáng ngủ dậy ở khách sạn có thể ngay lập tức thưởng thức những món đặc sản trong vùng ngay dưới sảnh khách sạn. Hay đang nhậu trong quán Tây Bắc mà được thưởng thức rượu táo mèo Sapa chính gốc, rượu nếp Sán Lùng Lào Cai,… thì quả thật khiến khách hàng rất muốn quay lại với bạn lần 2, 3,… và nhiều lần sau nữa.

Vai trò của ngành F&B
✅ Xem thêm: Chứng nhận ISO 22000:2018 – Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm
3. Các loại dịch vụ trong ngành F&B
3.1 Dịch vụ bàn
Về dịch vụ bàn, khách vào khu vực ăn uống và lấy chỗ ngồi. Người phục vụ đưa cho khách hàng nước uống và thẻ thực đơn. Sau đó khách đặt món cho người phục vụ, bao gồm các nhóm như sau:
- Gueridon Service – Cart Service (Phục vụ trên xe đẩy)
Hình thức phục vụ này được sử dụng ở các nhà hàng sang trọng, phục vụ cho các khách sành ăn, vừa phục vụ thức ăn vừa biểu diễn trực tiếp trên xe đẩy cho khách xem ngay tại bàn. Hình thức phục vụ này tương đối sang trọng và thuộc dạng khó bậc nhất do yêu cầu nhân viên phục vụ phải có nhiều kinh nghiệm vừa cả nấu ăn lẫn biểu diễn, trò chuyện làm hài lòng khách.
Các món ăn thường được sử dụng để phục vụ dạng Gueridon service là các món đốt rượu kiểu Âu, các loại bánh ngọt, các món hải sản,…
- Platter Service hay Russian Service (Phục vụ thức ăn trên đĩa lớn)
Ở hình thức này, thức ăn sẽ được trình bày trên một đĩa lớn, nhân viên phục vụ sẽ chia phần cho thực khách trực tiếp tại bàn ăn. Thường thì các nhà hàng này đa phần sẽ phục vụ một Menu cố định, hình thức phục vụ khá cầu kỳ và sang trọng, chỉ được sử dụng ở những nơi sang trọng và ít người, tối đa cho phép là 50 thực khách.
Dạng phục vụ thức ăn trên đĩa khác với dạng phục vụ tiệc cưới ở Việt nam, platter service đòi hỏi nhân viên bưng đĩa lớn đi đến tận từng khách để chia cho họ, còn với tiệc cưới nhân viên chỉ cần đặt đĩa thức ăn ở giữa và với tay chia cho khách.
3.2 Dịch vụ được hỗ trợ
Tại đây, khách vào khu vực ăn uống, lấy đĩa của mình và đến quầy tự chọn và tự lấy đồ ăn. Khách có thể được phục vụ một phần tại bàn hoặc tự chuẩn bị đồ ăn và đĩa thức ăn cho mình.
- Dịch vụ Buffet
Với loại hình phục vụ này, khách hàng tự lấy đĩa thức đựng thức ăn xếp trên các quầy tự chọn nơi đựng thức ăn được đựng trong các khay lớn. Khách hàng có thể tự phục vụ hoặc yêu cầu người phục vụ hỗ trợ mình để lấy những món ăn như ý muốn.
3.3 Tự phục vụ
Trong loại hình dịch vụ này, khách vào khu vực ăn uống và chọn các món ăn. Họ trả tiền cho phiếu giảm giá của các mặt hàng thực phẩm tương ứng. Họ đến quầy thực phẩm và đưa cho các phiếu giảm giá để sử dụng thực phẩm đã chọn. Khách được yêu cầu tự lấy đĩa của mình ra bàn và ăn.
3.4 Dịch vụ một điểm
Trong loại hình dịch vụ này, khách đặt hàng, trả tiền cho đơn hàng của mình và được phục vụ tất cả tại một điểm duy nhất. Có thể không có bất kỳ khu vực ăn uống hoặc chỗ ngồi. Sau đây là các phương pháp khác nhau của Dịch vụ Điểm đơn.
- Khu ăn uống
Đây là một dãy quầy tự quản, tại đó khách hàng có thể gọi món, ăn hoặc mua từ một số quầy khác nhau và ăn ở khu vực ăn uống liền kề.
- Kiốt
Khách hàng nhập sự lựa chọn và số tiền thực tế và máy phân phối chính xác những gì khách hàng yêu cầu.
- Lấy đi
Khách hàng đặt hàng và lấy đồ ăn và thức uống từ một quầy duy nhất và tiêu thụ ngay tại cơ sở.
- Bán hàng tự động
Khách hàng có thể được phục vụ đồ ăn hoặc thức uống bằng máy tự động ở căng tin, trung tâm mua sắm, sân bay,…
3.5 Dịch vụ đặc biệt
Nó được gọi là dịch vụ đặc biệt vì nó cung cấp thức ăn và đồ uống tại những nơi không dành cho dịch vụ ăn uống. Sau đây là các phương pháp khác nhau của dịch vụ đặc biệt.
- Dịch vụ phòng nướng
Trong loại hình dịch vụ này, nhiều loại rau và thịt khác nhau được trưng bày để khách có thể xem và lựa chọn tốt hơn. Quầy được trang trí mang tính thẩm mỹ cao và khách có thể chọn thịt hoặc rau tùy ý. Sau đó, khách ngồi vào chỗ và được phục vụ đồ ăn nấu kèm với đồ ăn kèm.
- Dịch vụ khay
Phương thức phục vụ toàn bộ hoặc một phần bữa ăn trên khay cho khách hàng tại chỗ, chẳng hạn như bệnh viện, máy bay hoặc phục vụ đường sắt.
- Dịch vụ xe đẩy / Gueridon
Thức ăn được nấu, hoàn thành hoặc trình bày cho khách tại bàn, từ xe đẩy có thể di chuyển được. Ví dụ, đồ ăn được phục vụ trên trolley cho nhân viên văn phòng hoặc trên máy bay và tàu hỏa.
- Giao hàng tận nhà
Thực phẩm được giao đến nhà hoặc nơi làm việc của khách hàng.
Ví dụ: Bạn đặt một chiếc bánh Pizza tại cửa hàng Pizza Hut kèm theo dịch vụ giao hàng. Công ty sẽ cử nhân viên đúng chiết bánh đến đúng địa chỉ mà bạn ghi trên đơn thanh toán. Hoặc dịch vụ đặt hàng qua App Store như Grab Food, Now, Beamin,… hiện nay rất phổ biến ở Việt Nam, cũng được xem là dịch vụ giao hàng tận nhà
- Dịch vụ phòng chờ
Phục vụ nhiều loại thức ăn và đồ uống trong khu vực tiếp khách của khách sạn hoặc nơi độc lập.
- Dịch vụ phòng
Tại đây đồ ăn được phục vụ cho khách trong các phòng của họ trong khách sạn. Các đơn đặt hàng nhỏ được phục vụ trong khay. Các bữa ăn chính được đưa đến phòng trên xe đẩy.
Có nghĩa là khi bạn ở trong một căn phòng khách sạn nào đó, bạn chỉ cần đặt đồ ăn tại quầy phục vụ bằng một cuộc điện thoại, lập tức sẽ có nhân viên mang thức ăn đến cho bạn. Đó gọi là dịch vụ phòng.

Các loại dịch vụ trong ngành F&B
✅ Xem thêm: Giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm là gì? Hồ sơ – Thủ tục
4. Các bộ phận trong ngành F&B
Ngành F&B gồm nhiều bộ phận khác nhau, phối hợp chặt chẽ để đảm bảo dịch vụ trọn vẹn cho khách hàng. Dưới đây lầ các bộ phận trực thuộc dịch vụ F&B của khách sạn cơ bản, bao gồm:
- Lobby bar (Bộ phận quầy Bar)
Quầy bar là chốn không thể thiếu của một khách sạn. Đó là nơi để khách hàng “trải lòng”, là nơi để khách thấy được sự chu đáo, tận tình của bạn và cũng là nơi cho họ “niềm vui” khi ở một khách sạn đẳng cấp.
- Restaurant (Bộ phận Nhà hàng)
Đây chắc chắn là bộ phận quan trọng nhất trọng dịch vụ F&B, là bộ mặt trực tiếp của khách sạn, nơi phục vụ các bữa ăn chu đáo cho thực khách, bất kể ngày – đêm.
- Room Service (Dịch vụ phòng)
Đây là 1 dịch vụ luôn phải hoạt động 24/24 để đáp ứng đầy đủ các nhu cầu tại phòng của khách hàng. Đối với các khách sạn từ 4 sao trở lên, dịch vụ phòng còn phải cung cấp các dịch vụ như ăn uống tại phòng, đặt các phần bánh, trái cây để tiếp đón các khách VIP.
- Banquet (Bộ phận Yến tiệc)
Là một trong những bộ phận mang lại doanh thu nhiều nhất trong phần F&B của khách sạn. Đây là bộ phận chuyên cung cấp các dịch vụ tổ chức sự kiện như: tiệc cưới, tiệc công ty, tất niên, họp lớp, offline, workshop hoặc chào đón các vị khách quý,…
- Executive Lounge (bộ phận Lounge cao cấp)
Executive Lounge là khu vực cao cấp nhất của khách sạn, phục vụ thức ăn nhẹ và đồ uống cho khách hàng với tiêu chuẩn 5 sao trở lên, bao gồm cả thức uống có cồn và không cồn.
Trong khách sạn, Executive Lounge thường được hiểu là căn phòng rộng với các băng ghế sofe dài, êm ái. Đôi khi, đây cũng có thể là khu vực trên tầng cao nhất với những bức tường kính trong suốt và tầm nhìn tuyệt vời, có khu vực tiếp khách và sân thượng ngoài trời lớn; có thể nhìn ra sông và toàn cảnh thành phố. Đồ ăn, thức uống tại Lounge được chế biến rất tỉ mỉ, cầu kỳ và phong cách phục vụ đẳng cấp quốc tế..
Lougne là sự kết hợp tinh tế giữa sự sôi động, náo nhiệt của những quán bar và sự trầm tĩnh, nhẹ nhàng của các tiệm cà phê. Tại lounge, khách hàng vừa cảm nhận được sự thoải mái nhưng không khí lại không quá sâu lắng như ở tiệm cà phê.
- Kitchen (Bộ phận Bếp)
Đây là một bộ phận rất quan trọng, bắt buộc phải nghiên cứu các món ăn phù hợp với thực khách, với địa phương, mang lại bản sắc dân tộc và sự độc đáo của khách sạn. Một menu mà bếp đưa ra đôi lúc có thể quyết định cả sự tăng trưởng của khách sạn trong quý hoặc thậm chí cả năm.

Các bộ phận trong ngành F&B
✅ Xem thêm: Những câu slogan hay về chất lượng sản phẩm | Ấn tượng nhất
5. Những cơ hội và thách thức của ngành F&B
5.1 Thách thức trong ngành F&B
Ngành F&B cũng đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm:
- Sự thay đổi liên tục của thị trường: Xu hướng tiêu dùng thay đổi nhanh chóng, đòi hỏi doanh nghiệp phải linh hoạt và nhạy bén trong việc điều chỉnh sản phẩm và chiến lược kinh doanh.
- Quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm: Đảm bảo chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm luôn là thách thức lớn, đặc biệt khi quy mô và phạm vi kinh doanh mở rộng.
- Áp lực về chi phí: Ngành F&B thường phải đối mặt với biên lợi nhuận thấp do chi phí nguyên liệu, nhân công và vận hành cao. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải tối ưu hóa quy trình để tiết kiệm chi phí mà vẫn duy trì chất lượng.
5.2 Cơ hội phát triển trong ngành F&B
Bên cạnh thách thức, ngành F&B cũng mở ra nhiều cơ hội phát triển:
- Thị trường mở rộng: Với sự phát triển của du lịch và tầng lớp trung lưu, nhu cầu về dịch vụ ẩm thực và đồ uống ngày càng tăng, tạo cơ hội lớn cho các doanh nghiệp F&B.
- Đổi mới sáng tạo: Sáng tạo trong thực đơn, mô hình kinh doanh, và dịch vụ có thể giúp doanh nghiệp nổi bật trên thị trường và thu hút khách hàng.
- Mở rộng kênh bán hàng trực tuyến: Kinh doanh trực tuyến là một kênh hiệu quả giúp doanh nghiệp F&B tiếp cận rộng rãi hơn với khách hàng mà không bị giới hạn bởi địa lý.

Những cơ hội và thách thức của ngành F&B
Kết luận
Ngành F&B là một lĩnh vực hấp dẫn và đầy tiềm năng với sự đa dạng về dịch vụ và mô hình kinh doanh. Tuy nhiên, để thành công trong ngành này, các doanh nghiệp cần hiểu rõ những đặc điểm, cơ hội và thách thức để có chiến lược phù hợp. Việc nắm vững thông tin về F&B sẽ giúp bạn không chỉ làm chủ thị trường mà còn mở rộng cơ hội phát triển bền vững.

Tôi là quản trị viên Viện Chất Lượng – Với hơn 5 năm kinh nghiệm chuyên sâu về dịch vụ chứng nhận, kiểm định trang thiết bị. Tôi chia sẻ đến bạn những kiến thức đáng tin cậy, giúp doanh nghiệp phát triển toàn diện, bền vững, an toàn và tạo dựng vị thế vững chắc trên thị trường.

![[Miễn phí] Tài liệu ISO 14001:2015 PDF phiên bản Anh – Việt [Miễn phí] Tài liệu ISO 14001:2015 PDF phiên bản Anh – Việt](https://vienchatluong.vn/wp-content/uploads/2021/05/tai-lieu-iso-14001-240x135.jpg)

