ISO 9001:2026 được cập nhật nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý chất lượng trong bối cảnh môi trường kinh doanh không ngừng thay đổi. Do đó, việc hiểu rõ cấu trúc, nội dung và những điểm thay đổi của tiêu chuẩn là cơ sở để doanh nghiệp đánh giá mức độ phù hợp của hệ thống hiện tại, đồng thời chủ động chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi và chứng nhận theo phiên bản mới.
Nội dung bài viết
1. ISO 9001:2026 là gì?
ISO 9001:2026 là tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý chất lượng (QMS) do Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) ban hành ngày 16/09/2026. Đây là phiên bản thứ 6 của ISO 9001, được phát triển trên nền tảng của ISO 9001:2015, đồng thời cập nhật một số nội dung nhằm nâng cao tính rõ ràng, khả năng áp dụng và sự phù hợp với bối cảnh hoạt động hiện nay.
* Quá trình phát triển phiên bản ISO 9001:2026
Quá trình phát triển ISO 9001:2026 kéo dài gần ba năm với sự tham gia của các chuyên gia và cơ quan trong mạng lưới ISO với nhiều giai đoạn: Khởi động, dự thảo, lấy ý kiến, hoàn thiện dự thảo quốc tế đến phê duyệt và công bố chính thức.
- 16/11/2023: Dự án sửa đổi ISO 9001 được phê duyệt và đăng ký vào chương trình làm việc của TC/SC.
- 16/12/2023: Bắt đầu nghiên cứu và xây dựng Dự thảo sơ bộ – Working Draft (WD).
- 24/04/2024: Dự thảo Ủy ban – Committee Draft (CD) đầu tiên được đăng ký; sau đó tiếp tục được xem xét, lấy ý kiến và chỉnh sửa.
- 16/01/2025: CD tiếp theo được đăng ký để tiếp tục quá trình hoàn thiện dự thảo.
- 26/06/2025: CD được phê duyệt để chuyển sang giai đoạn Dự thảo tiêu chuẩn quốc tế – Draft International Standard (DIS).
- 30/06/2025: DIS được đăng ký; quá trình bỏ phiếu quốc tế diễn ra từ 27/08 đến 20/11/2025.
- 15/04/2026: DIS được phê duyệt để chuyển sang Bản Dự thảo tiêu chuẩn quốc tế cuối cùng – Final Draft International Standard (FDIS).
- 20/04/2026: FDIS được đăng ký và chính thức đưa vào giai đoạn phê duyệt cuối cùng.
- 10/07/2026: Hoàn tất bỏ phiếu FDIS và chuyển sang giai đoạn công bố.
- 16/09/2026: ISO 9001:2026 chính thức được công bố, thay thế ISO 9001:2015 và trở thành phiên bản hiện hành của tiêu chuẩn.
ISO 9001 được sửa đổi định kỳ nhằm phù hợp với yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới
✍ Xem thêm: Tài liệu ISO 9001 | Hướng dẫn xây dựng đầy đủ
2. Nội dung cốt lõi của ISO 9001:2026
ISO 9001:2026 tiếp tục duy trì nền tảng của hệ thống quản lý chất lượng theo ISO 9001:2015, đồng thời cập nhật một số nội dung nhằm phản ánh tốt hơn bối cảnh hoạt động của tổ chức.
2.1 Những nội dung được kế thừa từ ISO 9001:2015
ISO 9001:2026 vẫn duy trì các nguyên tắc và cấu trúc cốt lõi đã được thiết lập trong phiên bản 2015. Đây là cơ sở giúp bảo đảm tính liên tục của hệ thống quản lý chất lượng và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi, tích hợp với các hệ thống quản lý khác.
- Cấu trúc bậc cao (HLS)
- Tiếp cận theo quá trình
- Tư duy dựa trên rủi ro
- Vai trò của lãnh đạo
- Định hướng khách hàng
- Cải tiến liên tục
- Đánh giá kết quả hoạt động
ISO 9001:2026 không thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận của ISO 9001:2015. Những nguyên tắc quản lý chất lượng và các thành phần nền tảng của hệ thống vẫn được duy trì, tạo cơ sở để doanh nghiệp rà soát và cập nhật hệ thống hiện hành.
ISO 9001:2026 tiếp tục duy trì cấu trúc bậc cao (HLS)
2.2 Những nội dung được bổ sung, cập nhật trong ISO 9001:2026
Bên cạnh các nội dung được kế thừa, ISO 9001:2026 có những điều chỉnh nhằm tăng khả năng thích ứng của hệ thống quản lý chất lượng trước những thay đổi về công nghệ, môi trường kinh doanh và yêu cầu của các bên liên quan.
- Bối cảnh tổ chức: Việc xác định các vấn đề bên trong và bên ngoài cần được xem xét trong mối liên hệ với khả năng đạt được kết quả dự kiến của hệ thống quản lý chất lượng.
- Thay đổi trong môi trường hoạt động: Doanh nghiệp cần quan tâm hơn đến những yếu tố có thể tác động đến khả năng duy trì sự phù hợp và hiệu lực của hệ thống.
- Quản lý rủi ro và cơ hội: Cách tiếp cận rủi ro tiếp tục được duy trì nhưng được làm rõ hơn trong mối quan hệ với hoạt động hoạch định và khả năng đạt được mục tiêu của tổ chức.
- Thay đổi về công nghệ và chuyển đổi số: Hệ thống quản lý chất lượng cần có khả năng thích ứng với việc sử dụng công nghệ, dữ liệu và các phương thức làm việc mới trong hoạt động của tổ chức.
- Quản lý tri thức: Doanh nghiệp cần chú trọng hơn đến việc xác định, duy trì và sử dụng kiến thức cần thiết để vận hành các quá trình và bảo đảm sự phù hợp của sản phẩm, dịch vụ đang cung cấp
- Khả năng thích ứng và tính liên tục: Hệ thống quản lý chất lượng có vai trò hỗ trợ tổ chức chủ động ứng phó với những thay đổi, biến động có thể ảnh hưởng đến hoạt động và các kết quả dự kiến đạt được trong tương lai.
- Sự tham gia của con người: ISO 9001:2026 nhấn mạnh vai trò, năng lực, nhận thức và mức độ tham gia của nhân sự, qua đó nâng cao hiệu quả của hệ thống quản lý chất lượng.
- Yêu cầu của các bên liên quan: Doanh nghiệp cần xem xét các nhu cầu và mong đợi của các bên liên quan khi xác định phạm vi, mục tiêu và định hướng chiến lược của hệ thống quản lý.
ISO 9001:2026 góp phần hỗ trợ tổ chức nâng cao hiệu quả ra quyết định của tổ chức
✍ Xem thêm: Quy trình kiểm soát tài liệu theo ISO 9001 | Các nội dung cần lưu ý
3. Lợi ích khi doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn ISO 9001:2026
Việc áp dụng ISO 9001 giúp doanh nghiệp chuẩn hóa phương thức quản trị và nâng cao hiệu quả vận hành trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
- Nâng cao hiệu quả ra quyết định: ISO 9001:2026 hỗ trợ doanh nghiệp xem xét có hệ thống các thông tin, yếu tố liên quan và rủi ro trước khi đưa ra quyết định. Qua đó, doanh nghiệp có cơ sở kiểm soát tốt hơn việc sử dụng dữ liệu, công nghệ AI và xác định rõ trách nhiệm của con người trong quá trình ra quyết định.
- Tăng cường khả năng thích ứng trước biến động của môi trường kinh doanh: Những thay đổi về thị trường, công nghệ, chính sách, khí hậu và điều kiện cung ứng có thể tác động trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp. Việc xem xét bối cảnh và rủi ro giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh hoạt động, duy trì chất lượng và thích ứng với những thay đổi của môi trường kinh doanh.
- Tăng khả năng kiểm soát rủi ro chuỗi cung ứng: Sự phụ thuộc vào nhà cung cấp, nguyên liệu, linh kiện và dịch vụ logistics khiến doanh nghiệp dễ chịu tác động khi chuỗi cung ứng bị gián đoạn. ISO 9001:2026 tạo cơ sở để doanh nghiệp nhận diện, đánh giá và kiểm soát các rủi ro liên quan, từ đó nâng cao khả năng duy trì nguồn cung và chất lượng đầu vào.
- Chuẩn hóa quy trình trong quá trình chuyển đổi số: Chuyển đổi số làm thay đổi cách thức doanh nghiệp vận hành, trao đổi và kiểm soát thông tin. ISO 9001:2026 hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình, phân định trách nhiệm và kiểm soát thông tin, qua đó hạn chế sai lệch khi ứng dụng các công cụ và nền tảng số.
ISO 9001:2026 hỗ trợ doanh nghiệp nhận diện và khai thác hiệu quả các cơ hội kinh doanh
✍ Xem thêm: Chi phí chứng nhận ISO 9001 | Những chi phí cần biết
4. Doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì khi áp dụng ISO 9001:2026?
- Tìm hiểu các yêu cầu của ISO 9001:2026: Nắm rõ cấu trúc, yêu cầu và những nội dung được cập nhật để xác định phương hướng áp dụng phù hợp.
- Đánh giá thực trạng hệ thống quản lý chất lượng hiện tại (nếu có): Rà soát các quy trình, chính sách, mục tiêu và hoạt động hiện có để xác định những nội dung cần duy trì, điều chỉnh hoặc bổ sung.
- Xác định nguồn lực cần thiết: Chuẩn bị nhân sự, thời gian, cơ sở hạ tầng, công nghệ và ngân sách phù hợp với phạm vi áp dụng và tình hình thực tế của doanh nghiệp.
- Nâng cao nhận thức và năng lực nhân sự: Trang bị cho người lao động kiến thức cần thiết và xác định rõ trách nhiệm của từng vị trí trong hệ thống quản lý chất lượng.
- Rà soát bối cảnh và các yếu tố ảnh hưởng: Xem xét thay đổi về thị trường, khách hàng, công nghệ, chuỗi cung ứng, môi trường hoạt động và các rủi ro có thể tác động đến doanh nghiệp.
- Xây dựng kế hoạch áp dụng và cải tiến: Xác định mục tiêu, công việc, thời gian và trách nhiệm cụ thể để triển khai hệ thống theo từng giai đoạn.
Viện Chất lượng Việt Nam là đối tác uy tín cung cấp dịch vụ chứng nhận ISO 9001 theo quy định hiện hành. Quý khách hàng có nhu cầu vui lòng liên hệ Hotline 090.284.2298 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng!
Tôi là quản trị viên Viện Chất Lượng – Với hơn 5 năm kinh nghiệm chuyên sâu về dịch vụ chứng nhận, kiểm định trang thiết bị. Tôi chia sẻ đến bạn những kiến thức đáng tin cậy, giúp doanh nghiệp phát triển toàn diện, bền vững, an toàn và tạo dựng vị thế vững chắc trên thị trường.
