Trong bối cảnh đề cao an toàn và sức khỏe nghề nghiệp, việc lựa chọn đúng hệ thống quản lý không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro tai nạn lao động mà còn nâng cao uy tín và năng lực cạnh tranh trên thị trường. ISO 45001 được ban hành nhằm thay thế OHSAS 18001 nhưng không ít tổ chức vẫn chưa hiểu rõ sự khác biệt giữa hai tiêu chuẩn này. Trong bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ so sánh ISO 45001 và OHSAS 18001 một cách chi tiết từ cấu trúc, bối cảnh,… giúp doanh nghiệp dễ dàng đưa ra quyết định phù hợp cho chiến lược quản lý của mình.
Nội dung bài viết
1. Tổng quan về ISO 45001 và OHSAS 18001
Nhằm hiểu rõ sự khác biệt giữa ISO 45001 và OHSAS 18001, trước hết chúng ta cần tìm hiểu khái niệm của hai tiêu chuẩn này.
1.1 Tiêu chuẩn OHSAS 18001 là gì?
OHSAS 18001 là một trong những tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp. Tiêu chuẩn này được ban hành lần đầu tiên vào năm 1999 bởi Viện tiêu chuẩn Anh (BSI) và sửa đổi năm 2007. Mục tiêu của tiêu chuẩn này nhằm cung cấp một khuôn khổ giúp các tổ chức kiểm soát các rủi ro về an toàn sức khỏe và cải thiện hiệu suất làm việc thông qua việc quản lý các mối nguy (hazards) cụ thể tại nơi làm việc.
1.2 Tiêu chuẩn ISO 45001 là gì?
ISO 45001 là tiêu chuẩn ISO quốc tế về Hệ thống Quản lý An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp (Occupational Health and Safety Management Systems). Đây là tiêu chuẩn thay thế cho OHSAS 18001. ISO 45001 được xây dựng với mục đích tạo ra một môi trường làm việc an toàn và lành mạnh. Bên cạnh việc ngăn ngừa các rủi ro mất an toàn vật lý, tiêu chuẩn này còn nhấn mạnh vào sức khỏe tinh thần và trách nhiệm của lãnh đạo trong bối cảnh quản trị hiện đại.
1.3 Lịch sử hình thành và các mốc thời gian quan trọng của OHSAS 18001 và ISO 45001
Lịch sử phát triển của ISO 45001
- Năm 1999: Bộ tiêu chuẩn OHSAS 18001:1999 chính thức được ban hành lần đầu bởi Viện Tiêu chuẩn Anh (BSI) cùng một nhóm các tổ chức chứng nhận và tiêu chuẩn quốc gia hàng đầu thế giới.
- Năm 2007: Phiên bản OHSAS 18001:2007 được ban hành để thay thế phiên bản cũ.
- 12/03/2018: Thời điểm công bố chính thức tiêu chuẩn ISO 45001. Kể từ ngày này, các doanh nghiệp đã có thể bắt đầu xây dựng hệ thống và đăng ký chứng nhận theo tiêu chuẩn mới.
- 2018 – 2021: Giai đoạn chuyển tiếp 3 năm. Trong khoảng thời gian này, cả hai tiêu chuẩn ISO 45001 và OHSAS 18001 cùng tồn tại song song để các doanh nghiệp có thời gian nâng cấp hệ thống.
- 30/09/2021: Thời hạn cuối cùng để chuyển đổi hoàn toàn (sau khi được gia hạn do đại dịch). Từ thời điểm này, OHSAS 18001 không còn giá trị
Như vậy, ISO 45001 chính là bước tiến mới cho doanh nghiệp trong chiến lược quản trị an toàn lao động và sức khỏe nghề nghiệp.
✍ Xem thêm: 06 bước quy trình cấp chứng chỉ ISO 45001:2018 tại Viện chất lượng
2. So sánh ISO 45001 và OHSAS 18001: điểm giống và khác nhau
Tiêu chuẩn ISO 45001 và OHSAS 18001 đều tập trung vào việc đảm bảo an toàn sức khỏe nghề nghiệp và vận hành dựa trên chu trình cải tiến liên tục PDCA. Tuy nhiên ISO 45001 mang tính chiến lược hơn và dễ dàng đồng bộ hoá với các tiêu chuẩn ISO khác.
So sánh ISO 45001 và OHSAS 18001 trong quản lý an toàn sức khỏe nghề nghiệp
Bảng tổng hợp dưới đây sẽ làm rõ những điểm khác biệt chính giữa tiêu chuẩn OHSAS 18001 và ISO 45001
| Tiêu chí | OHSAS 18001:2007 | ISO 45001:2018 |
| Tổ chức ban hành | BSI | ISO |
| Bản chất | Tập trung vào việc kiểm soát các rủi ro đã hiện hữu | Tập trung vào cơ hội và bối cảnh chiến lược, từ đó đưa ra các cách thức phòng ngừa các mối nguy |
| Cấu trúc | Cấu trúc riêng lẻ, khó tích hợp | Cấu trúc bậc cao (HLS), dễ dàng tích hợp với ISO 9001, ISO 14001. |
| Bối cảnh tổ chức | Không đề cập cụ thể | Yêu cầu xem xét tổng hợp các yếu tố nội bộ và bên ngoài (Kinh tế, xã hội…) |
| Lãnh đạo | Có thể ủy quyền hoàn toàn cho một cá nhân phụ trách | Yêu cầu sự cam kết và chịu trách nhiệm trực tiếp từ lãnh đạo cao nhất, không thể ủy quyền hoàn toàn |
| Rủi ro & Cơ hội | Chỉ tập trung vào quản lý các mối nguy | Quản lý cả rủi ro và tìm kiếm các cơ hội để cải thiện |
| Sự tham gia của các bên liên quan | Tập trung chủ yếu vào nhân viên trong nội bộ. | Mở rộng việc kiểm soát rủi ro với các bên liên quan (nhà thầu, nhà cung ứng,…) |
| Sự tham gia của người lao động | Không đề cập rõ ràng về quy trình tham vấn | Nhấn mạnh quyền được tham vấn và tham gia của người lao động ở tất cả các cấp |
| Hiệu lực | Hết hạn | Còn hạn |
Như vậy, sau khi OHSAS 18001 hết hiệu lực thì ISO 45001 đã trở thành tiêu chuẩn quốc tế duy nhất có hiệu lực về quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp. Việc cập nhật và triển khai tiêu chuẩn ISO 45001 sẽ giúp doanh nghiệp thực hiện quy trình quản lý một cách hiệu quả, tối ưu hoá quy trình sản xuất, nắm bắt cơ hội và khai thác tối đa tiềm lực doanh nghiệp.
✍ Xem thêm: Chi phí cấp chứng nhận ISO 45001 | Bảng tính chi phí online
3. Lợi ích khi doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn ISO 45001
Bất kỳ doanh nghiệp nào muốn triển khai hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp (OH&S) đều có thể áp dụng ISO 45001 (không kể quy mô, ngành nghề hay vị trí địa lý). Tiêu chuẩn này đặc biệt có giá trị đối với các ngành có rủi ro cao như: xây dựng, sản xuất, dầu khí, khai thác mỏ, nông nghiệp,… Trong đó, ISO 45001:2018 là tiêu chuẩn phổ biến nhất và là yêu cầu bắt buộc đối với nhiều doanh nghiệp khi tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu hoặc các dự án đấu thầu lớn.
ISO 45001 giúp doanh nghiệp tối ưu hiệu suất làm việc
- Tối ưu hoá tài chính: việc triển khai tiêu chuẩn ISO 45001 giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí sự cố (bồi thường tai nạn, chi phí y tế), hạn chế lãng phí thời gian do sự cố lao động, máy móc
- Cải thiện mối quan hệ với các bên liên quan: sự minh bạch và rõ ràng trong các cam kết giúp xây dựng niềm tin vững chắc cho người lao động, nhà đầu tư,..
- Tuân thủ pháp luật: tiêu chuẩn ISO 45001 yêu cầu tổ chức phải cập nhật và tuân thủ nghiêm ngặt các văn bản pháp luật hiện hành về An toàn vệ sinh lao động
- Quản lý rủi ro được cải thiện: Nhờ có quy trình quản lý cụ thể và định hướng xác định mối nguy từ sớm, doanh nghiệp có thể chủ động triển khai, áp dụng các biện pháp an toàn phù hợp theo từng giai đoạn.
- Nâng cao năng lực cạnh tranh: việc áp dụng tiêu chuẩn ISO 45001 giúp doanh nghiệp khẳng định vị thế, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe trong hồ sơ năng lực khi tham gia đấu thầu các dự án
- Sự hài lòng và an toàn của khách hàng: bằng việc thiết lập quy trình rõ ràng, nhất quán, khách hàng sẽ cảm thấy an tâm khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp
✍ Xem thêm: TOP 10 tổ chức chứng nhận ISO tại Việt Nam
Việc áp dụng tiêu chuẩn ISO 45001 không chỉ đơn thuần là một cam kết về an toàn lao động mà còn là một chiến lược quản trị giúp doanh nghiệp phát triển bền vững và tiến bước sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Viện Chất Lượng Việt Nam chính là đối tác đáng tin cậy cho bạn. Với đội ngũ chuyên gia chứng nhận giàu kinh nghiệm, Viện cung cấp dịch vụ chứng nhận ISO 45001 theo đúng quy định pháp luật hiện hành. Liên hệ ngay: 0902.842.298 để được tư vấn miễn phí & báo giá chi tiết từ đội ngũ chuyên gia chuyên nghiệp.
Tôi là quản trị viên Viện Chất Lượng – Với hơn 5 năm kinh nghiệm chuyên sâu về dịch vụ chứng nhận, kiểm định trang thiết bị. Tôi chia sẻ đến bạn những kiến thức đáng tin cậy, giúp doanh nghiệp phát triển toàn diện, bền vững, an toàn và tạo dựng vị thế vững chắc trên thị trường.
