EUDR đặt ra chuẩn “không gây mất rừng” cho các sản phẩm liên quan có nguồn gốc rừng và cây khi đưa vào/thương mại tại EU. Để chứng minh tuân thủ, doanh nghiệp có thể vận hành PEFC EUDR DDS (PEFC ST 2002-1:2024) như một mô-đun gắn với hệ thống CoC hiện có.
Điểm xuất phát không thể bỏ qua là phân loại vật liệu đầu vào vào 3 nhóm (PEFC-EUDR Referenced / PEFC-EUDR Non-referenced / Non PEFC-EUDR). Cách phân loại này kéo theo trạng thái tuân thủ, bộ dữ liệu DDS phải có, và quyền được tiếp tục CoC/đưa ra thị trường EU ở các bước tiếp theo. Trong suốt quá trình, mọi lô hàng đều phải đánh giá rủi ro (RA) và chỉ được đi tiếp khi kết luận là “không/không đáng kể”; nếu chưa đạt mức này, không được áp dụng CoC hay place/make available hoặc xuất khẩu sang EU.
Nội dung bài viết
1. Vì sao phải phân loại vật liệu?
Phân loại không phải “thủ tục hình thức” mà là cửa vào của toàn bộ DDS trong module PEFC ST 2002-1:2024: tiêu chuẩn yêu cầu doanh nghiệp phải xác định vật liệu đầu vào thuộc một trong ba nhóm (PEFC-EUDR Referenced / PEFC-EUDR Non-referenced / Non PEFC-EUDR) trước khi áp dụng các bước tiếp theo. Cách phân loại này kéo theo trạng thái tuân thủ, bộ hồ sơ phải có, và quyền được tiếp tục CoC/đưa hàng ra thị trường EU.
Phân loại vật liệu quyết định ba điều mấu chốt:
- PEFC-EUDR Referenced – có claim và reference number (mã của bản DDS); doanh nghiệp lưu số và khi được yêu cầu cung cấp thêm thông tin theo 5.1.2.
- PEFC-EUDR Non-referenced – có claim nhưng chưa có reference number; cần thu thập & lưu bộ thông tin theo 5.1.2 từ nhà cung cấp (khi thích hợp).
- Non PEFC-EUDR – chưa qua DDS/không có claim; chưa được tiếp tục CoC hay đưa lên/thương mại EU nếu RA chưa kết luận “không/không đáng kể”
Tiêu chuẩn yêu cầu phải phân loại đầu vào theo 3 nhóm (bổ sung cho phân loại vật liệu theo ST 2002 thông thường) trước khi áp dụng module DDS.
✍ Xem thêm: PEFC là gì? | Chứng chỉ rừng bền vững
2. Reference number là gì?
Reference number là mã tham chiếu gắn với bản due diligence statement (DDS statement) đã nộp vào hệ thống thông tin của EU. Về bản chất, đây là “dấu vết định danh” cho một tuyên bố DDS hợp lệ, dùng để truy xuất và kiểm tra khi có yêu cầu.
Chỉ tổ chức trong vai trò operator/trader trực tiếp đưa sản phẩm liên quan lên thị trường EU hoặc xuất khỏi EU – tức là operator hoặc trader mới có thể nhận reference number cho lô hàng/ tuyên bố DDS tương ứng.
Khi mua hàng từ operator/non-SME trader, nếu không kèm reference number, phải coi là rủi ro đáng kể trong đánh giá rủi ro.
✍ Xem thêm: Kiểm kê khí nhà kính theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP
3. Claim PEFC-EUDR là gì?
Claim là tuyên bố chuỗi hành trình gắn với lô/sản phẩm cụ thể và chứng chỉ là trạng thái hệ thống (CoC) của tổ chức.
Điều kiện phát hành claim (đầu ra): Doanh nghiệp chỉ được phát hành PEFC-EUDR claim cho đầu ra khi đã áp dụng module DDS cho nhóm sản phẩm PEFC tương ứng và phải cung cấp kèm cho khách hàng PEFC:
- Định lượng theo quy định;
- Claim cho từng sản phẩm;
- Thông tin bổ sung để khách hàng thực hiện DDS.
Nếu hàng vào/ra thị trường EU, lượng phải thể hiện bằng kg khối lượng tịnh (và đơn vị bổ sung theo HS khi áp dụng). Trường hợp khác có thể dùng khối lượng tịnh/thể tích/số chiếc.
Kiểm tra chứng chỉ nhà cung cấp (trước khi chấp nhận claim): Tra cứu trên website FEFC để chắc chắn chứng chỉ của nhà cung cấp đã bao gồm module PEFC EUDR DDS và sản phẩm nằm trong phạm vi module.
✍ Xem thêm: PEFC là gì? | Chứng chỉ rừng bền vững
4. Đánh giá rủi ro & rủi ro pha trộn
Mục tiêu của RA (Risk Assessment) là với mỗi “relevant product” dùng làm đầu vào cho nhóm sản phẩm PEFC, doanh nghiệp phải xác minh thông tin và kết luận mức rủi ro là “không/không đáng kể” trước khi áp dụng CoC hay đưa hàng lên/thương mại xuất–nhập EU. Nếu chưa đạt mức này, không được tiếp tục.
04 nhóm rủi ro phải đánh giá
- Phá rừng / suy thoái rừng sau 31/12/2020: Kiểm tra dữ liệu địa lý (geolocation) của tất cả thửa + thời điểm khai thác/thu hoạch để loại trừ việc chuyển đổi rừng hoặc suy thoái sau mốc ngày này.
- Không tuân thủ pháp luật tại nước sản xuất: Xem chứng cứ pháp lý liên quan quyền sử dụng đất, giấy phép khai thác, nghĩa vụ thuế–môi trường–xã hội… để đảm bảo hợp pháp tại nơi sản xuất.
- Duy trì năng lực sản xuất bền vững / khai thác vượt mức / giống biến đổi gen: Đánh giá rủi ro cạn kiệt nguồn, khai thác vượt ngưỡng bền vững hoặc sử dụng cây GMO trái phạm vi luật áp dụng.
- Pha trộn trong chuỗi cung ứng: Nguy cơ vật liệu bị trộn với nguồn gây tranh cãi/không tuân thủ trong bất kỳ khâu nào của chuỗi.
✍ Xem thêm: Chứng nhận ISO 14001:2015 – Hệ thống quản lý môi trường
5. FAQ – Câu hỏi thường gặp
Câu 1. Mua hàng từ operator/non-SME trader mà không kèm reference number có chấp nhận được không?
Không. Hãy xếp là rủi ro đáng kể trong RA cho tới khi chứng minh được tuyên bố DDS hợp lệ.
Câu 2. Khi phát hành claim cho khách hàng PEFC, cần gửi kèm gì?
Định lượng theo quy định, claim PEFC-EUDR cho từng sản phẩm, và thông tin bổ sung để khách hàng thực hiện DDS cho đầu vào của họ.
Câu 3. Ví dụ claim hợp lệ?
PEFC-EUDR X% PEFC certified.
Câu 4. Khi nào hàng bị chặn “đưa ra thị trường EU”?
Khi RA (Risk Assessment) chưa đạt “không/không đáng kể” — không được áp dụng CoC và không được place/make available hay xuất khỏi EU.
Cốt lõi để “qua cửa” EUDR bằng PEFC-EUDR DDS nằm ở bốn điểm mấu chốt: phân loại vật liệu đúng 3 nhóm, hiểu và dùng đúng reference number, phát hành claim PEFC-EUDR đúng điều kiện – đúng định lượng, và đánh giá rủi ro đủ 4 nhóm đến mức “không/không đáng kể” trước khi áp dụng CoC hay thương mại tại EU. Khi bốn điểm này được thực hiện chuẩn, chuỗi cung ứng của bạn có dữ liệu truy xuất rõ ràngừm, tuyên bố DDS hợp lệ, và khả năng lưu thông tại EU theo đúng chuẩn.
Từ góc độ vận hành, hãy coi reference number là “dấu vết định danh” của mỗi tuyên bố DDS, còn claim là “ngôn ngữ chung” để truyền tải trạng thái tuân thủ xuống khách hàng trong CoC. Cuối cùng, đừng quên nghĩa vụ cung cấp thông tin khi được yêu cầu và lưu trữ hồ sơ tối thiểu 5 năm—đó là nền tảng để chứng minh sự tuân thủ bất cứ lúc nào.
Khách hàng có nhu cầu tư vấn dịch vụ cấp chứng nhận PEFC xin vui lòng liên hệ Viện chất lượng Việt Nam qua hotline 090.284.2298 để được tư vấn, hỗ trợ nhanh chóng và miễn phí nhất.
Tôi là quản trị viên Viện Chất Lượng – Với hơn 5 năm kinh nghiệm chuyên sâu về dịch vụ chứng nhận, kiểm định trang thiết bị. Tôi chia sẻ đến bạn những kiến thức đáng tin cậy, giúp doanh nghiệp phát triển toàn diện, bền vững, an toàn và tạo dựng vị thế vững chắc trên thị trường.
