Trước yêu cầu quản lý phát thải ngày càng chặt chẽ, kiểm kê khí nhà kính trở thành nhiệm vụ cần thiết đối với nhiều doanh nghiệp. Đặc biệt, Quyết định 42/2026/QĐ-TTg đã cập nhật danh mục lĩnh vực, cơ sở phải thực hiện kiểm kê năm 2026. Vậy quy trình kiểm kê khí nhà kính được triển khai như thế nào? Doanh nghiệp cần chuẩn bị những dữ liệu gì để hoàn thiện báo cáo theo quy định?
Nội dung bài viết
1. Quy trình kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở
Quy trình kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở năm 2026
♦ Bước 1: Xác định phạm vi hoạt động, phương pháp kiểm kê KNK
- Xác định, phân loại các nguồn phát thải khí nhà kính trực tiếp và nguồn phát thải gián tiếp.
- Phương pháp kiểm kê khí nhà kính được áp dụng theo các hướng dẫn kiểm kê khí nhà kính của Ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu
♦ Bước 2: Lựa chọn hệ số phát thải khí nhà kính
Hệ số phát thải khí nhà kính được áp dụng theo Phụ lục ban hành theo Quyết định 2626/QĐ-BTNMT năm 2022, hoặc theo hướng dẫn của IPCC.
♦ Bước 3: Lựa chọn và thu thập số liệu hoạt động kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở
Số liệu hoạt động cho từng nguồn phát thải khí nhà kính cấp cơ sở được lựa chọn và thu thập theo quy định của từng Bộ quản lý ngành, lĩnh vực.
♦ Bước 4: Tính toán lượng khí nhà kính phát thải
- Việc tính toán lượng khí nhà kính phát thải của cơ sở được tiến hành theo phương pháp kiểm kê đã chọn ở Bước 1.
- Kết quả kiểm kê được căn cứ dựa theo các biểu mẫu: bảng tính về số liệu đầu vào, số liệu hoạt động, hệ số phát thải, lượng phát thải, hệ số làm nóng toàn cầu cho tất cả hoạt động phát thải khí nhà kính của cơ sở.
♦ Bước 5: Kiểm soát chất lượng kiểm kê khí nhà kính
Quy trình kiểm soát chất lượng cần được thực hiện chặt chẽ nhằm đảm bảo chất lượng kiểm kê khí nhà kính:
- Xác định và kiểm tra về trách nhiệm, quyền hạn của những người có trách nhiệm triển khai kiểm kê khí nhà kính.
- Xác định, áp dụng và kiểm tra việc đào tạo tương ứng cho các thành viên thực hiện kiểm kê khí nhà kính.
- Xác định và kiểm tra các ranh giới hoạt động của cơ sở.
- Xác định và kiểm tra các nguồn phát thải khí nhà kính.
- Lựa chọn và kiểm tra các phương pháp luận định lượng, gồm cả các số liệu hoạt động khí nhà kính và các hệ số phát thải khí nhà kính.
- Kiểm tra việc áp dụng các phương pháp kiểm kê khí nhà kính để đảm bảo sự nhất quán trong nhiều cơ sở.
- Sử dụng, bảo dưỡng và kiểm định thiết bị đo.
- Xây dựng và bảo trì hệ thống thu thập số liệu.
- Định kỳ kiểm tra độ chính xác của các phương tiện đo.
- Đánh giá nội bộ và tiến hành kiểm tra kỹ thuật định kỳ.
♦ Bước 6: Đánh giá mức độ không chắc chắn của hoạt động kiểm kê khí nhà kính
Độ không chắc chắn trong kết quả kiểm kê khí nhà thường xuất phát từ các nguyên nhân như:
- Các lỗi và thiếu sót trong tính toán;
- Sử dụng hệ số phát thải gần đúng;
- Đo đạc không chính xác hoạt động tạo ra khí thải;
- Ước tính do cơ sở thiếu hóa đơn nhiên liệu, không báo cáo,…
♦ Bước 7: Tính toán lại kết quả kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở
Các trường hợp cần tính toán lại kết quả kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở:
- Có thay đổi về ranh giới hoạt động dẫn tới thay đổi về nguồn phát thải và số liệu hoạt động của cơ sở;
- Có thay đổi về nguồn phát thải khí nhà kính do thay đổi quyền sở hữu, vận hành cơ sở;
- Có sai sót trong sử dụng phương pháp tính toán lượng phát thải khí nhà kính và áp dụng hệ số phát thải;
- Phát hiện sai sót trong thu thập, xử lý số liệu hoạt động của cơ sở dẫn tới kết quả tính toán lượng phát thải khí nhà kính thay đổi trên 10% so với kết quả do cơ sở đã báo cáo.
Nội dung tính toán lại kết quả kiểm kê khí nhà kính được trình bày trong báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở của kỳ báo cáo tiếp theo
♦ Bước 8: Xây dựng báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở
Báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở được xây dựng theo Mẫu số 06, Phụ lục II Nghị định 06/2022/NĐ-C. Kết quả kiểm kê khí nhà kính của cấp cơ sở sau khi thẩm định được gửi cho Bộ Tài nguyên và Môi trường qua hệ thống cơ sở dữ liệu trực tuyến về kiểm kê khí nhà kính.
✍ Xem thêm: Danh sách cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính năm 2026 | Cập nhật mới
2. Doanh nghiệp phát thải cần chuẩn bị những gì?
Để quá trình kiểm kê khí nhà kính diễn ra thuận lợi, ngoài việc nắm rõ quy trình kiểm kê khí nhà kính, doanh nghiệp cần chủ động chuẩn bị đầy đủ thông tin, dữ liệu và nguồn lực cần thiết trước khi triển khai.
- Xác định phạm vi kiểm kê và các nguồn phát thải.
- Thành lập nhóm phụ trách, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng nhân sự chuyên trách.
- Thu thập đầy đủ số liệu hoạt động: tiêu thụ điện, nhiên liệu, nguyên liệu, sản xuất, vận chuyển,…
- Chuẩn bị hồ sơ, chứng từ liên quan để đối chiếu số liệu.
- Lựa chọn phương pháp tính toán, hệ số phát thải,… phù hợp.
- Kiểm tra thiết bị đo lường, hồ sơ hiệu chuẩn và bảo trì (nếu có).
- Xây dựng biểu mẫu, hệ thống lưu trữ và quản lý dữ liệu.
- Thiết lập quy trình kiểm soát chất lượng, đánh giá sai số và rà soát kết quả.
Dữ liệu tiêu thụ điện, nhiên liệu, năng lượng,… cần được thu thập, quản lý đầy đủ
✍ Xem thêm: Thuế carbon là gì? | Lộ trình thực hiện tại Việt Nam
3. Lưu ý các mốc thời gian kiểm kê khí nhà kính
Trước 31/3/2027, doanh nghiệp phát thải thuộc danh mục kiểm kê khí nhà kính cần hoàn thiện và nộp báo cáo theo quy định:
- Báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính (Mẫu 02 Phụ lục III Nghị định 06/2022/NĐ-CP) ⇒ gửi Bộ Tài nguyên và Môi trường, các bộ quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định 06/2022/NĐ-CP và cơ quan chuyên môn trực thuộc UBND cấp tỉnh có liên quan;
- Báo cáo kết quả kiểm kê khí nhà kính (Mẫu 06 Phụ lục II Nghị định 06/2022/NĐ-CP) ⇒ gửi UBND cấp tỉnh.
Nắm rõ quy trình kiểm kê khí nhà kính giúp doanh nghiệp quản lý dữ liệu phát thải hiệu quả và hoàn thiện báo cáo đúng thời hạn. Viện Chất lượng Việt Nam là đối tác uy tín cung cấp dịch vụ kiểm kê khí nhà kính theo quy định hiện hành. Quý khách hàng có nhu cầu vui lòng liên hệ Hotline 090.284.2298 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng!
Tôi là quản trị viên Viện Chất Lượng – Với hơn 5 năm kinh nghiệm chuyên sâu về dịch vụ chứng nhận, kiểm định trang thiết bị. Tôi chia sẻ đến bạn những kiến thức đáng tin cậy, giúp doanh nghiệp phát triển toàn diện, bền vững, an toàn và tạo dựng vị thế vững chắc trên thị trường.
